Vắc-xin là một thuật ngữ dùng trong y học, để chỉ những chế
phẩm sinh học vô hại mang tính kháng
nguyên,để chủ động đưa vào cơ thể sống (thường gọi là tiêm
phòng), nhằm kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể đó, sinh ra kháng thể đặc hiệu. Vắc-xin cũng là
một, trong những thành tựu vĩ đại, của y học thế giới, trong phòng bệnh đặc
hiệu.
Trên thực tế, vắc-xin đã trở thành 'lá bùa hộ mệnh', của con
người, trong cuộc đấu tranh sinh tồn, với một số bệnh dịch nguy hiểm. Cũng có thể
diễn đạt bằng cách khác; vắc-xin là sự an toàn, là tình thương yêu của thế hệ
đi trước dành cho thế hệ tương lai.
Vắc-xin không có tội
Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra hiện tượng trẻ tử vong,
sau khi tiêm phòng vắc-xin theo chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR). Dù Bộ Y
tế đã khẳng định, các trường hợp tử vong này không liên quan tới vắc-xin, nhưng
cũng không làm cho dư luận xã hội, nhất là các bậc cha mẹ bớt hoang mang, lo
lắng, nghi ngờ về tính an toàn, của các vắc-xin đang được sử dụng trong chương
trình tiêm chủng miễn phí này.
Về bản chất, các vắc-xin trong chương trình TCMR, mang
toàn bộ đặc tính kháng nguyên, của tác nhân gây bệnh tương ứng (vi khuẩn,
virus), nhưng không có khả năng gây ra bệnh. Tiêm phòng là chủ động đưa vắc-xin
vào cơ thể kích thích (giúp) cơ thể chủ động nhận diện kháng nguyên, sinh ra
kháng thể đặc hiệu với kháng nguyên (vắc-xin) cũng như tác nhân gây bệnh tương
ứng, những thông tin về đặc tính kháng nguyên, của tác nhân gây bệnh được hệ
miễm dịch của cơ thể lưu giữ suốt đời.
Ví dụ như tiêm phòng vắc-xin viêm gan B (VGB) là chủ động
giúp cơ thể nhận diện đặc tính kháng nguyên, sinh ra kháng thể đặc hiệu chống
lại virus VGB.
Những thông tin, về đặc tính kháng nguyên của virus VGB,
được hệ miễm dịch của cơ thể lưu giữ suốt đời.
Khi virus VGB xâm nhập vào cơ thể; do đã có sẵn thông tin về
đặc tính kháng nguyên của virus này, nên quá trình tạo ra kháng thể đặc hiệu (đáp
ứng miễn dịch đặc hiệu) của cơ thể trở lên mạnh mẽ, chống lại sự nhân lên/ phát
triển của virus, giúp cho người đã tiêm phòng vắc-xin VGB không mắc bệnh này.
Về nguyên tắc; chỉ tiêm vắc-xin cho những người (đối tượng),
chưa có kháng thể đặc hiệu chống lại tác nhân gây bệnh (vi khuẩn, virus). Các trẻ
em trong độ tuổi được tiêm vắc-xin của chương trình TCMR là thuộc đối tượng này.
Từ "sốc phản vệ chưa rõ nguyên nhân"... đến
"chất lạ"
Sau chùm tai biến thảm khốc tại bệnh viện đa khoa huyện
Hướng Hóa tỉnh Quảng Trị gây tử vong 03 trẻ sơ sinh sau tiêm vắc-xin phòng viêm
gan B, ý kiến của Hội đồng chuyên môn đã kết luận về nguyên nhân tử vong của ba
trẻ sơ sinh này do "sốc phản vệ chưa rõ nguyên nhân".
Kết luận như vậy, là rất thiếu thuyết phục. Vì y học đã giải
thích rất cụ thể, phản vệ (anaphylaxis) là phản ứng mẫn cảm toàn thân nặng đặc trưng
bởi tụt huyết áp hay tắc đường thở đe dọa sinh mạng. Trong đó, bệnh nhân đã có
tiếp xúc trước với kháng nguyên ( tức là
trong cơ thể có sẵn kháng thể đặc hiệu).
"Sốc phản vệ" là tình trạng lâm sàng xuất hiện đột
ngột do hậu quả của sự kết hợp kháng nguyên với các thành phần miễn dịch IgE (là một kháng thể đặc hiệu) trên bề mặt tế
bào ưa kiềm và các đại thực bào gây giải phóng các chất như histamin,
leukotrienes và các hoá chất trung gian khác. Hậu quả của tình trạng
này là tăng tính thấm thành mạch, giãn mạch, co thắt các cơ trơn tiêu hoá, hô
hấp gây ra bệnh cảnh lâm sàng của sốc phản vệ.
Đối với trẻ mới sinh (trẻ được mang thai bình thường, không
có biểu hiện với bệnh lý- như 03 trẻ sơ sinh xấu số, tại Bệnh viện đa khoa
huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị), về căn bản, hệ miễn dịch chưa tiếp xúc với độc
tố, hóa chất, kháng sinh (là các kháng nguyên)... . Vì vậy, trong cơ thể trẻ sơ
sinh chưa có kháng thể đặc hiệu, nên sẽ không có 'chất lạ'nào là nguyên nhân, đủ
thuyết phục cho "sốc phản vệ"!
Đó là xét trên cơ sở lý thuyết, còn trên thực tế, kết luận
này, đã khiến cho nhiều người nhớ lại, chuyện 'tắc mạch ối' gây tử vong trong sản
khoa (năm 2012), vẫn để lại nhiều dấu hỏi lớn nhiều chiều trong dư luận.
Rất nhiều các bác sỹ, làm việc cả đời trong ngành nhi khoa,
cũng không hề gặp một ca 'sốc phản vệ' nào trên trẻ sơ sinh. Vậy xin được đặt một
câu hỏi, GS - TS Nguyễn Trần Hiển và tất cả các vị trong Hội đồng chuyên môn:
Từ ngày vào ngành y các vị đã trự tiếp thăm khám, chẩn đoán và điều trị một ca
bệnh trẻ sơ sinh nào bị sốc phản vệ hay chưa (!?)
Nếu các vị chưa từng gặp chưa từng trực tiếp thăm khám, chẩn
đoán và điều trị thì cơ sở nào (lý thuyết, thực tế lâm sàng) để đưa ra kết luận
này? Vì kết luận này, cũng có thể coi như tiếng nói- danh dự, tự trọng của giới
y học nước nhà.
Truy tìm nguồn gốc của chất "lạ"
Cũng đã có ý kiến cho rằng, rất có thể vắc-xin tiêm cho trẻ
đã bị biến chất, thành chất cực độc trong quá trình sản xuất, bảo quản, do vậy khi
tiêm vào cơ thể trẻ, hậu quả làm trẻ chết ngay sau đó.
Một cuộc nghiên cứu, điều tra về chất "lạ" gây nên
cái chết của 03 trẻ sơ sinh, đang được Viện khoa học Hình sự (Bộ Công an) tiến
hành độc lập với ngành y tế mang lại hy vọng về việc định danh được chất
"lạ", chỉ khi biết được điều này chúng ta mới có thể có được phương
cách giải quyết khoa học loại bỏ nó.
Chương trình TCMR miễn phí, là đường lối, chủ trương, chính
sách của Đảng, nhà nước ta, trong phòng bệnh đặc hiệu cho các cháu trong độ
tuổi. Đây là tình thương yêu và trách nhiệm của chúng ta, dành cho thế hệ tương
lại của đất nước này.
Mọi hành vi gây chết người, dù vô tình hay cố ý đều đáng
phải suy ngẫm. Khi chưa có lời giải đáp chính xác, nên ngừng sử dụng hoàn toàn
loại vắc-xin này, không nên để tái diễn những cái chết, mang nỗi buồn 'miễn
phí', tình thương yêu, và trách nhiệm của chúng ta (thế hệ này) lại trở thành 'vị
đắng' mà các cháu mang theo.
Nguyễn Văn Soạn
Theo Vietnamnet
4,524